رویکرد کوتوله پروری در سیستم مدیریت ایران و ویژگی های آن

کوتوله
سیاوش عزیزی

رویکرد کوتوله پروری در سیستم مدیریت ایران

یکی از دلایل اصلی شرایط کنونی کشورمان، رویکردهای مدیریتی دولت‌های بعد از انقلاب با گفتمان‌های متفاوت انقلابی، جهادی-دفاعی، سازندگی، توسعه سیاسی- آزادی‌های مدنی، عدالت‌خواهی و درنهایت اعتدال است. با توجه به نوع گفتمان‌ها در هر دوره سیستم مدیریتی هم دستخوش تغییرات شدید و اغلب اتوبوسی شده است. به نظر می‌رسد اکثر این دولت‌ها در یک رویکرد به نام “رویکرد کوتوله پروری” اشتراک دارند. این رویکرد در دولت‌های مختلف دارای شدت و ضعف بوده است.

این نوع رویکرد مشکلات زیادی برای رشد و توسعه کشور ایجاد نمود و سرمایه‌های عظیم کشور ازجمله ثروت بزرگ نیروی جوان، نفت و گاز و… را نابود کرد.
در این میان بعضی‌اوقات تک‌ستاره‌هایی در سیستم مدیریتی کشور پدیدار شده و خدمات ارزنده‌ای به ملت و کشور عرضه داشتند که به عدم تداوم نگرش و رویکرد آن‌ها، نتوانستند جهت‌دهی مناسبی به مدیریت منابع و نیروی انسانی کشور بدهند.

مدیران کوتوله دارای ویژگی‌های مشترکی به شرح ذیل هستند:

۱- فاقد دانش، توانایی و شایستگی لازم هستند ولی با اطلاعات سطحی که دارند در مورد هر چیزی اظهارنظر می‌کنند

۲- حوزه مدیریتشان به‌مثابه ملک شخصی است که بر اساس سلیقه و به فراخور زمان از آن هزینه می‌کنند

۳- نگاهشان به مسند، نگاهی عنکبوتی است، بدان معنی که چینش زیرمجموعه را بر اساس بقاء خویش انجام می‌دهند

۴- مدیران زیرمجموعه خود را از میان افراد ناتوان‌تر از خود انتخاب می‌کنند

۵- لابی باشخصیت‌های سیاسی مذهبی و به‌ویژه نمایندگان مجلس برای بقاء پست، از وظایف روزمره آن‌هاست

۶- قانون بقاء پست در مورد آن‌ها صادق است یعنی از دولتی به دولت دیگر همیشه مدیر می‌مانند و انگار مدیر متولدشده‌اند.

۷- مانع رشد و ارتقاء کارکنان زیرمجموعه خود شده و معیار ارتقاء افراد را میزان نزدیکی و وفاداری می‌دانند.

۸- ریسک‌پذیر نبوده و در انجام امور به دلیل عدم آگاهی از قوانین، دستور مستقیم بر انجام یا عدم انجام کار نمی‌دهند و پاراف درخواست‌های ارباب‌رجوع معمولاً جمله معروف “طبق مقررات یا طبق رویه” است

۹- لابی‌گرهای خبره‌ای بوده وزندگی‌شان از رانت‌ها تغذیه می‌شود.

۱۰- از بورس تحصیلی و مأموریت‌های پرسود به‌خوبی بهره می‌برند.

۱۱- بیشتر وقتشان صرف جلسات بی‌ثمر می‌شود

۱۲- برای پربار نمودن رزومه‌هایشان، ریاست هیئت‌های ورزشی و … را برعهده‌گرفته و مانع بزرگی در مقابل ورزشکاران حرفه‌ای‌اند

۱۳- علاقه شدیدی به برگزاری همایش‌های بزرگ و پرهزینه و بی محتوی دارند

۱۴- صف اول هر مناسبتی می‌نشیند و زاویه دید دوربین‌ رسانه‌ها را به‌خوبی شناسایی می‌کنند و در پس پرده این تظاهر انواع تخلفات قانونی و دینی را انجام می‌دهند,

۱۵- از بودجه دولت بعضی از رسانه‌ها را اجیر و تبلیغات پرسروصدایی دارند.

۱۶- علیرغم نداشتن وقت کافی، رزومه پر پیمانه‌ای از کتب و مقالات به چاپ رسیده‌دارند.

۱۷- بیرق آن‌ها بر پشت‌بام خانه‌شان افراشته و جهت وزش باد را به‌خوبی حس می‌کنند.

۱۸- تشریفاتشان زیاد و دیدارشان برای مردم پرمشقت است.

۱۹- اگر درخطر عزل قرار گیرند نزدیک‌ترین دوستان خود را قربانی می‌کنند.

۲۰- آمار پردازان و مستندسازان حرفه‌ای هستند.

۲۱- با ایجاد شبکه‌های مدیریتی بین بخشی، در امور استخدامی به دادوستد پرداخته و بستگان خود را به‌راحتی مستخدم دولت می‌کنند.

۲۲- بعد از پایان ساعات کار که کارکنان سازمان را ترک می‌کنند و در آخر شب زمان لابی آن‌ها است.

۲۳- اسپانسرهای خوبی برای انتخابات هستند.

۲۴- پرونده سازان حرفه‌ای برای رقبای احتمالی‌اند.

۲۵- هم‌زمان هم مدیر، هم دانشجو و هم استاد دانشگاه هستند.

۲۶- برای دیدار مدیران بالادستی هدایای ارگانیک می‌برند.

۲۷- آهنگ انتظار گوشی‌های تلفن همراه آن‌ها بسیار معنوی و شامل سخن بزرگان است

۲۸- در بوروکراسی و کاغذبازی استاد بی‌بدیل هستند.

۲۹- جهت تحکیم ریاست خود با مدیران قبلی زدوبند و تساهل می‌کنند و جرئت تغییر مدیران قبلی را ندارند.

۳۰- از روسای شکست‌خورده قبلی به‌عنوان مشاور استفاده می‌کنند.

۳۱- باوجود ناشایستگی و نالایقی روسای قبلی از آن‌ها تقدیر می‌کنند تا در زمان برکنار شدن خودشان موردتقدیر قرار بگیرند.

۳۲- هیچ‌گونه برنامه جدیدی ندارند و از ترس تغییر برنامه مدیران شکست‌خورده قبلی را دنبال می‌کنند.

۳۳- جرئت تغییر و اصلاح در سیستم مدیران موروثی قبلی را ندارند.

رویکرد کوتوله پروری مانند بیماری مزمنی در بدنه مدیریتی کشور رسوخ و نهادینه‌شده است. یکی از دلایل اصلی ناکارآمدی دولت‌ها و نارضایتی مردم از دولتی‌ها وجود این رویکرد خطرناک مدیریتی در آن‌هاست. حذف این رویکرد نیاز به عزمی جدی دارد و نجات مدیریت کشور از دست مدیران کوتوله، نجات کشور خواهد بود.

بیشتربخوانید:مدیریت کردن جلسات کاری سازمان‌ها

یک دیدگاه بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


*